06 cze Obrona w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Kancelaria Adwokacka Zalewski z siedzibą we Wrocławiu zapewnia obronę w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych na każdym etapie. Zapewniamy reprezentację przed organami prowadzącymi postępowanie wyjaśniające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych tj. Rzecznikiem Dyscypliny Finansów Publicznych oraz organami orzekającymi w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych tj. Komisjami pierwszej instancji i Główną Komisją Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych.
Co to jest dyscyplina finansów publicznych?
Dyscyplina finansów publicznych to określony poprzez ustawodawcę pożądany stan, co do którego winny dostosować się osoby posiadające kompetencje i realizujące zadania z zakresu wykonywania budżetu lub planu finansowego jednostki sektora finansów publicznych. Zatem odpowiedzialność ponoszą jedynie konkretne osoby, posiadające określone kompetencje i obowiązki w zakresie dysponowania środkami publicznymi. Odpowiedzialność sprowadza się do stwierdzenia, że doszło do niewłaściwego rozdysponowania publicznymi środkami. Dyscyplina finansów publicznych stanowi wzór prawidłowego zachowania określając wymagania oraz procedury, co do których stosować powinien się pracownik jednostki budżetowej. Naruszenie dyscypliny może, w określonych przypadkach, skutkować pociągnięciem do odpowiedzialności. Odpowiedzialność z tytułu naruszenia finansów publicznych jest rodzajem odpowiedzialności dyscyplinarnej wymierzonej w osoby, które dysponują w środkami publicznymi. Istnieje wiele podobieństw upodabniających ten rodzaj odpowiedzialności do odpowiedzialności karnej m.in. konieczność wykazania winy sprawcy.
Podstawy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Główną ustawą regulującą Prawo finansów publicznych jest ustawa o finansach publicznych. Natomiast odpowiedzialność za naruszenie prawa finansów publicznych określa ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Odpowiedzialność za naruszenie finansów publicznych może ponieść – pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek – jedynie konkretna osoba odpowiedzialna za gospodarność finansów publicznych.
Katalog czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest zamknięty, co oznacza, że ustawa określa konkretne naruszenia, które penalizuje. Odpowiedzialności nie można ponieść za inny czyn niż ten opisany w ustawie jest to tzw. zasada odpowiedzialności za czyn określony w ustawie. Zachowania nieobjęte dyspozycją norm z art. 5-18c ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie mogą być uznane za niezgodne z prawem.
Odpowiedzialność można ponieść jedynie za czyn zawiniony. Oznacza to, że do pociągnięcia do odpowiedzialności konieczne jest wykazanie winy sprawcy. W przedmiocie rozumienia pojęcia winy wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1466/21, gdzie stwierdził: „Winę w świetle art. 19 ust. 2 ustawy z 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych rozumieć należy jako zarzucalność obwinionemu czynu, z powodu wadliwie ukształtowanej woli sprawcy, który naruszył normę sankcjonowaną w sytuacji, gdy – co najmniej – mógł rozpoznać bezprawność popełnianego czynu”. Istnieją sytuacje, które wyłączają winę sprawcy (m.in. dochowanie należytej staranności) – wtedy mimo wypełnienia przesłanek czynu, nie dojdzie do poniesienia odpowiedzialności.
Kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Karą za naruszenie dyscypliny finansów publicznych może być:
- upomnienie,
- nagana,
- kara pieniężna,
- zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.
Zdecydowanie najbardziej dotkliwą karą jest zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi. Jest to kara, która może mieć zastosowanie, gdy naruszenie miało charakter rażący, bądź jest to ponowne ukaranie dla sprawcy. Zakaz ten może być wymierzony na okres od roku do pięciu lat. Orzeczenie zakazu wiązać się może z koniecznością zmiany ścieżki zawodowej.
Kara pieniężna co do zasady wymierzana jest w wysokości od 0,25 do 3 krotności miesięcznego wynagrodzenia sprawcy ustalonego jak wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego.
Wymiar kary ma charakter uznaniowy. Organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach ustawowych, a uwzględniając przy tym stopień szkodliwości dla finansów publicznych, stopień winy sprawcy, a także cele kary w postaci społecznego oddziaływania i zapobiegania.
Jak się bronić w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych?
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ma szczególny charakter, a postępowanie przebiega w szczególny dla tych naruszeń sposób. Udział doświadczonego obrońcy może wpłynąć pozytywnie na przebieg sprawy. Rolą adwokata jest zapewnienie ochrony praw i interesów klienta. Konkretna strategia obrony uzgadniania jest każdorazowo z klientem i jest dopasowana do stanu faktycznego sprawy.
