Obrona w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Kancelaria Adwokacka Zalewski z siedzibą we Wrocławiu zapewnia obronę w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych na każdym etapie. Zapewniamy reprezentację przed organami prowadzącymi postępowanie wyjaśniające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych tj. Rzecznikiem Dyscypliny Finansów Publicznych oraz organami orzekającymi tj. Komisjami pierwszej instancji i Główną Komisją Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych.

Postępowania prowadzone przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych nie należą do spraw rutynowych. Dla osoby, wobec której sformułowano zarzuty, to często sytuacja nieoczekiwana i obciążająca – zarówno zawodowo, jak i osobowo. Adwokat Wojciech Zalewski podejmuje się obrony w tego typu sprawach, reprezentując osoby pełniące funkcje związane z gospodarowaniem środkami publicznymi.

Czym jest dyscyplina finansów publicznych?

Dyscyplina finansów publicznych to określony przez ustawodawcę pożądany stan postępowania osób realizujących zadania związane z wykonywaniem budżetu lub planu finansowego jednostki sektora finansów publicznych. Odpowiedzialność ponoszą konkretne osoby posiadające określone kompetencje i obowiązki w zakresie dysponowania środkami publicznymi.

Odpowiedzialność ta sprowadza się do oceny, czy doszło do niewłaściwego rozdysponowania środkami publicznymi. Dyscyplina finansów publicznych określa standard prawidłowego działania oraz procedury, których powinni przestrzegać pracownicy jednostek sektora finansów publicznych.

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ma charakter odpowiedzialności dyscyplinarnej i w wielu aspektach przypomina odpowiedzialność karną – m.in. wymaga wykazania winy sprawcy.

Kogo dotyczą takie postępowania? 

Zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych kierowane są najczęściej wobec:

• kierowników jednostek sektora finansów publicznych,
• głównych księgowych i skarbników,
• osób odpowiedzialnych za zamówienia publiczne,
• członków zarządów i osób zarządzających projektami finansowanymi ze środków publicznych.

Sprawy te mogą dotyczyć m.in. udzielania zamówień publicznych, rozliczania dotacji, zaciągania zobowiązań, zmian w planach finansowych czy nadzoru nad wydatkowaniem środków.

Nawet jeśli działania były podejmowane w dobrej wierze, postępowanie może zostać wszczęte – dlatego właściwie przygotowana obrona ma kluczowe znaczenie.

Podstawy odpowiedzialności

Podstawowym aktem regulującym kwestie finansów publicznych jest ustawa o finansach publicznych. Natomiast odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określa ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Katalog czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest zamknięty. Oznacza to, że odpowiedzialność można ponieść wyłącznie za czyny wskazane w ustawie.

Odpowiedzialność można ponieść jedynie za czyn zawiniony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r. (sygn. I GSK 1466/21) wskazał, że winę należy rozumieć jako zarzucalność czynu wynikającą z wadliwie ukształtowanej woli sprawcy, który naruszył normę prawną, choć mógł rozpoznać bezprawność swojego działania.

Istnieją również sytuacje wyłączające winę, np. dochowanie należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków.

Na czym polega pomoc adwokata?

Obrona w postępowaniu o naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymaga szczegółowej analizy dokumentacji finansowej, procedur wewnętrznych oraz okoliczności faktycznych podejmowanych decyzji.

Pomoc prawna obejmuje w szczególności:

• analizę zawiadomienia i ocenę zasadności zarzutów,
• udział w czynnościach prowadzonych przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych,
• przygotowanie wyjaśnień i wniosków dowodowych,
• reprezentację przed komisją orzekającą,
• sporządzenie odwołania od orzeczenia.

W wielu sprawach kluczowe znaczenie ma nie tylko wykazanie braku winy, lecz także właściwe przedstawienie realiów funkcjonowania jednostki oraz zakresu odpowiedzialności konkretnej osoby.

Kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Możliwe kary to:

• upomnienie,
• nagana,
• kara pieniężna,
• zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.

Najbardziej dotkliwą sankcją jest zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, który może zostać orzeczony na okres od roku do pięciu lat.

Kara pieniężna jest co do zasady wymierzana w wysokości od 0,25 do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia sprawcy.

Wymiar kary ma charakter uznaniowy – organ orzekający bierze pod uwagę stopień szkodliwości naruszenia, stopień winy sprawcy oraz cele prewencyjne kary.

Dlaczego szybka reakcja ma znaczenie?

Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest sformalizowane, dlatego odpowiednie działania już na etapie czynności wyjaśniających mogą mieć kluczowy wpływ na wynik sprawy.

W zależności od okoliczności możliwe jest:

• doprowadzenie do umorzenia postępowania,
• wykazanie braku zawinienia,
• ograniczenie zakresu odpowiedzialności,
• złagodzenie wymiaru ewentualnej kary.

Każda sprawa wymaga indywidualnej strategii obrony dopasowanej do konkretnego stanu faktycznego.

Konsultacja w sprawie Jeżeli otrzymali Państwo informację o wszczęciu postępowania przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych lub postawiono Państwu zarzuty naruszenia dyscypliny finansów publicznych, warto skonsultować swoją sytuację na możliwie wczesnym etapie.

W celu umówienia spotkania prosimy o kontakt z kancelarią. Sprawy prowadzimy na terenie całej Polski.