21 lis Wykroczenie – definicja, co warto wiedzieć
Czym jest wykroczenie?
Definicji wykroczenia w klasycznym ujęciu nadaremno szukać w polskim Kodeksie wykroczeń, tj. ustawie z dnia 20 maja 1971 r., gdyż nie została ona wyrażona wprost przez ustawodawcę w postaci definicji legalnej.
Pojęcie „wykroczenia” zostało uregulowane w art. 1 k.w., który wskazuje na wszystkie elementy struktury samego wykroczenia oraz określa zasady odpowiedzialności za jego popełnienie.
Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten, kto popełnia czyn:
1)społecznie szkodliwy;
2)bezprawny, czyli zabroniony przez ustawę w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 zł lub nagany;
3)zawiniony.
Różnice i podobieństwa pomiędzy wykroczeniem a przestępstwem
Prawo wykroczeń jest prawem karnym sensu largo, a sama odpowiedzialność za wykroczenia ma charakter szeroko pojmowanej odpowiedzialności karnej. Podobieństwo pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem przejawia się również w zbliżonym rodzajowo systemie kar i środków karnych, lecz nasilenie dolegliwości kar przewidzianych za popełnienie danego wykroczenia jest z zasady mniejsze od stosowanych wobec sprawców przestępstw. Istotna jest również prawnicza nomenklatura. „Obwinionym” jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie.
Przestępstwem jest wedle art. 7 k.k. zbrodnia albo występek.
Zbrodnia to czyn zabroniony, który zagrożony jest karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą, zaś występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5000 zł, karą ograniczenia wolności przekraczającej miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.
Wykroczenie – od jakiego wieku odpowiada się za wykroczenia?
Kluczowymi przesłankami do przypisania winy w przypadku popełnienia wykroczenia jest podleganie ustawie karnej determinowane dojrzałością sprawcy. Kodeks wykroczeń (art. 8 k.w.) stanowi, że odpowiedzialności karnej odpowiada ten, kto popełnia wykroczenie po ukończeniu 17 roku życia.
Wykroczenia nieletnich, nie podlegają odpowiedzialności karnej. Nieletni odpowiadają na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.Mianem „nieletniego” określa się osoby po ukończeniu 13 roku życia, a przed ukończeniem 17 lat.
Kara grzywny za wykroczenie
Jedną z kar jakie przewiduje polski Kodeks wykroczeń jest grzywna, której wysokość wymierza się od 20 do 5000 zł. Wymierzając karę grzywny, bierze się pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste i rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.
O wysokości grzywny decyduje sąd.
Co istotne, art. 24 k.w. przewiduje katalog wykroczeń, za których popełnienie grozi grzywna w wysokości do 30 tys. zł (są m.in. stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym, prowadzenie pojazdu bez uprawnień, itp.).
Przykładowe wykroczenia
Do jednych z najczęściej popełnianych wykroczeń należą takie jak prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu oraz drobna kradzież rzeczy ruchomych.
W przypadku newralgicznego w dyskursie prawniczym tematu, jakim jest poruszanie się pojazdem pod wpływem alkoholu, można stwierdzić, że zjawisko to od zawsze burzyło opinię społeczną, a jego odpowiednia penalizacja (karanie) na gruncie ustaw karnych okazuje się konieczne dla porządku prawnego. Zakaz prowadzenia w stanie po użyciu alkoholu dotyczy zarówno prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, powietrznym lub wodnym i zagrożony jest karą aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł. W razie popełnienia podobnego wykroczenia orzeka się zazwyczaj również zakaz prowadzenia pojazdów. Dodatkowo, kto znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka i prowadzi pojazd inny niż określony wcześniej, podlega wedle art. 87 k.w. karze aresztu albo karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.
Innym z często spotykanych wykroczeń jest kradzież, którą ustawodawca zdefiniował w art. 119 k.w. Kodeksie wykroczeń określa maksymalną wysokość wartości pieniężnej skradzionej rzeczy ruchomej (granicą tą jest kwota 800 zł). Oznacza to, że jeśli sprawca ukradnie lub przywłaszczy taką rzecz, to w myśl przepisów omawianej ustawy nie popełnia on przestępstwa, lecz właśnie wykroczenie. Sprawca wtenczas podlega karze aresztu, ograniczenia wolności oraz grzywny. Jeśli wartość skradzionej rzeczy przekracza 800 zł, to osoba taka odpowiadać będzie za popełnienie przestępstwa. Należy dodać, że usiłowanie, pomocnictwo i podżeganie również są karalne w ww. przepisie.
Zakłócanie spokoju
Kodeks wykroczeń w art. 51 penalizuje zakłócanie spokoju. Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Pojęcie „spokoju” na gruncie kodeksu wykroczeń ma znaczenie potoczne. Każde zachowanie, które burzy poczucie komfortu lub możliwość przebywania w miejscu pozbawionym zakłóceń , może podlegać ocenie prawnokarnej. Sprawy te mają jednak bardzo indywidualny charakter. Czym innym będzie bowiem zakłócanie spokoju w noc sylwestrową, niż tego samego rodzaju zachowania w dni nieuzasadnione nadzwyczajnymi zachowaniami. W tego rodzaju sprawach warto zdać się na zdrowy rozsądek, nie ferować zbyt pochopnych wniosków.
Podsumowanie
Tytułem powtórki przypomnijmy raz jeszcze – Mianem wykroczenia określamy czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5 000 zł lub nagany. Obrońcą w sprawach o wykroczenia może być adwokat. Jeżeli obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Kancelaria Zalewski podejmuje się obrony w sprawach o wykroczenia i zapewnia w tej materii pomoc prawną.