20 lut Zakłócanie ciszy nocnej
Czym jest zakłócanie spokoju a czym zakłócanie ciszy nocnej?
W niniejszym artykule zostaną omówione pojęcia „spokoju”, „zakłócania porządku publicznego” oraz pojęcie „ciszy nocnej”. Wszystkie one razem wzięte pozwolą jasno zobrazować czytelnikowi, czym właściwie jest w polskim porządku prawnym owe zakłócanie ciszy nocnej (i co za nie grozi sprawcy).
Jak właściwie rozumieć „spokój”?
Zarówno „porządek”, jak i „spokój” to pojęcia ogólne, nieprzypisane ściśle do jakiejś sfery życia publicznego. Mianem „spokoju” określa się stan pewnej równowagi, zaś słownik języka polskiego podaje cztery znaczenia tego pojęcia – według słownika, spokój należy rozumieć jako: stan równowagi psychicznej, wewnętrzny błogostan, stan, w którym nie ma wojny lub najprościej jako ciszę, brak hałasów1. W literaturze prawa wykroczeń pojęcie to wykłada się jako wolny od zakłóceń stan równowagi psychicznej nieokreślonej grupy osób2.
Czym jest zakłócanie spokoju lub porządku publicznego?
Spokój i porządek publiczny są przedmiotem ochrony art. 51 Kodeksu wykroczeń3. Przepis ten odnosi się głównie do zakłócania porządku w miejscu publicznym, chroni także prawo obywateli do odpoczynku nocnego, chroniąc go przed nieuzasadnionym zakłóceniem. Użycie pojęcia „zakłócania” zdaniem SN w wyroku z 2019 r. wskazuje, że chodzi o wywołanie gdzieś niepokoju, zamieszania naruszającego ustalony porządek, normy współżycia społecznego czy też naturalny bieg spraw, co w efekcie powoduje oburzenie, podenerwowanie lub zgorszenie4.
W jaki sposób może dojść do zakłócania spokoju?
Zakłócanie spokoju bywa przeważnie popełniane przez działanie, ale większość wymienionych
w przepisie sposobów realizacji czynności sprawczej może nastąpić również przez zaniechanie5 (a więc polegać na postawie biernej). Zakłócić ciszę hałasem lub alarmem można zarówno w taki sposób, że sprawca sam uruchomi urządzenie emitujące hałas (np. alarm) lub spowoduje go też w inny sposób (np. prowokując psa do szczekania). Mamy wówczas do czynienia z zakłóceniem spokoju poprzez działanie sprawcy.
Naruszyć porządek, jak już wspomniano, można również przez zaniechanie pewnej czynności. Sprawca wówczas nie przeszkadza emisji hałasu – nie wyłącza urządzenia emitującego hałas, nie ucisza psa lub nie wyłącza alarmu.
Zakłócanie ciszy nocnej – czym jest i czym skutkuje?
Zakłócanie ciszy nocnej bywa określane zakłócaniem spoczynku nocnego, utożsamia się je z naruszeniem ciszy nocnej. Za ciszę nocną uznaje się zwyczajowo okres między godz. 22.00 a 6.00 rano, choć pojęciem takim nie posługuje się jednak żaden akt prawny – ani Kodeks karny, ani Kodeks wykroczeń, ani Kodeks postępowania karnego. Jedynie ten ostatni odnosi się to tzw. „pory nocnej”. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że o zakłóceniu spoczynku nocnego można mówić wówczas, gdy sprawca choć jednej osobie uniemożliwi odpoczynek we wskazanym czasie. Godziny ciszy nocnej mogą być natomiast interpretowane różnie. Ustawodawca nie wskazuje expressis verbis na to w jakich godzinach obowiązuje cisza nocna (będąca instytucją prawa zwyczajowego), ani nie normuje, w jakich godzinach można popełnić wykroczenie polegające na naruszeniu spoczynku nocnego, czy też w jakim czasie hałas nocny narusza stosunki miejscowe6.
Co grozi za zakłócanie ciszy nocnej?
Art. 51 kodeksu wykroczeń stanowi, że „Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.”
Konsekwencje prawne zakłócania ciszy nocnej, porządku publicznego lub spokoju niewiele się od siebie różnią. Wyjątkiem są wyżej wymienione naruszenia (zakłócenia) dokonane pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub innych substancji – ustawodawca precyzuje, że jeśli Sąd zdecyduje się na nałożenie na sprawcę kary grzywny, to nie może być ona niższa od 1000 zł.
Przypisy
- Zob. internetowy słownik języka polskiego PWN, hasło „spokój”, dostęp: 18.02.2026 r.;
- A. Marek, Prawo wykroczeń, 2012, s. 117; T. Bojarski, Polskie prawo wykroczeń, 2005, s. 156;
- Art. 51 Kodeksu wykroczeń; Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 734 z późn. zm.). https://sip.lex.pl/#/act/16788218/444722086?directHit=true&directHitQuery=kodeks%20wykrocze%C5%84%2051&unitId=51&searchPit=2026-02-18 (dostęp: 2026-02-18);
- Wyrok SN z 22.05.2019 r., IV KK 219/18, LEX nr 2671214;
- P. Daniluk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 3, 2023;
- J. Wilk, Pojęcie ciszy nocnej. Glosa do wyroku NSA z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 3116/13, LEX/el. 2015.